Categoriearchief: Overheid en Informatie

Slides: Apps – Grondstof voor processen bij de overheid

Gisteren was ik een van de sprekers op het seminar Bedrijf Zoekt App. Samen met Paul Suijkerbuik (HowAboutYou / data.overheid.nl) en Jens Steensma (Yucat / Buiten Beter) verzorgde ik de parallelsessie ‘Overheid’. Ik vond het erg leuk om te doen en de presentaties sluiten goed op elkaar aan.

Mijn presentatie gaat over de manier waarop je met apps processen binnen de overheid kunt starten door diensten aan te vragen. Onderwerpen die aan bod komen zijn dienstverlening met apps, DigiD voor apps, eHerkenning voor apps en StUF voor apps. Helaas is dit nog niet gerealiseerd, maar zijn het drempels die de overheid moet overwinnen om diensten te verlenen via apps.

Hieronder vind je de slides van mijn presentatie. Lees verder →

Open Data is niet hetzelfde als apps

Als je het mij vraagt is er iets vreemds aan de hand met de combinatie Open Data en Apps. De meeste mensen die ik spreek noemen ze in één adem, terwijl toch écht het twee  verschillende dingen zijn.

Natuurlijk is er een relatie. Dat zal ik niet ontkennen. Op basis van Open Data kun je Apps maken. Kijk alleen maar naar het grote aantal apps-wedstrijden. Het is zeer hip om een apps-wedstrijd te verbinden aan het beschikbaar stellen van Open Data. Lees verder →

Weerstand tegen Open Data overwinnen: “Afnemers willen de data alleen in een bepaald format”

Op 15 september organiseerde ik in samenwerking met Howaboutyou en de gemeente Den Haag een (Open) Data Hunt. Die dag zijn we met zo’n tien medewerkers van de gemeente op zoek gegaan naar datasets die we als Open Data beschikbaar kunnen stellen aan het publiek.

Eerder plaatste ik al een blog over deze Data Hunt. In die blog ga ik in op het aanpassen van de data door hergebruikers. In deze post ga ik in op een ander aspect dat tijdens de Data Hunt aan bod kwam. Namelijk het format waarin hergebruikers (app-bouwers) de data af willen nemen.

Als ik niet weet of zij het kunnen gebruiken, waarom zou ik het ze dan geven?

Tijdens de Data Hunt maakte een van de deelnemers het volgende punt: “De afnemers zullen de data alleen gebruiken als wij deze beschikbaar stellen in het format dat zíj willen hebben. Als we dat niet doen, dan gaan ze het niet gebruiken. Waarom zou ik de data beschikbaar stellen in een format waarvan ik niet weet of zij het kunnen gebruiken?” Klik door om meer te lezen. Lees verder →

De regeldruk is er af, maar de waardering door de burger blijft achter. Hoe nu verder…

De laatste Kabinetten maken werk van het reduceren van regeldruk. Dat uit zich onder meer in de Regiegroep Regeldruk, het voortzetten van Actal en de inspanningen van de Rijksoverheid op het gebied van Regeldruk.

Op dit moment heeft het kabinet de doelstelling om vanaf 2012 de administratieve lasten met 5% per jaar te reduceren. Wanneer je de voortgang van de afgelopen jaren meetelt, betekent dit dat de administratieve lasten het nulpunt naderen. Er zijn dan geen administratieve lasten meer. De overheid heeft haar ultieme  doel gehaald.

Toch is er een probleem. De burger is niet merkbaar meer tevreden (pdf) dan voorheen. Hoe komt dat?

De psycholoog B.F. Skinner zou het wegnemen van administratieve lasten een ‘negatieve beloning’ noemen. Een negatieve beloning betekent dat je iets ‘onaangenaams’ weghaalt. Neem bijvoorbeeld een rugblessure. Als deze blessure is genezen, dan geeft dat verlichting voor de persoon die niet meer geconfronteerd wordt met die onaangename blessure. Hij keert terug naar een ‘normale’ situatie waarin hij geen last heeft van die vervelende pijn. Dat is fijn, maar niet iets om heel enthousiast van te worden. Het is… normaal!

Dit is exact het effect van het reduceren van regeldruk. De waardering van de dienstverlening van de overheid stijgt hierdoor nauwelijks. In dit geval zijn het de regels die de overheid wegneemt. Burgers, bedrijven en professionals ervaren die regels als vervelend. Ze hebben er ‘last’ van. Maar op het moment dat deze regels zijn weggenomen keren ze terug naar een ‘normale’ situatie. Dat is een situatie waarin ze gewoon hun gang kunnen gaan. Hun rugblessure is weg. Dat is fijn, maar niet iets om heel enthousiast van te worden. Het is… normaal!

Het wegnemen van onnodige regels is absoluut noodzakelijk, maar de overheid moet niet verwachten dat burgers, bedrijven en professionals hier enthousiast over worden. Het is namelijk heel normaal, man!

Aankondiging: “De dag van het GBA gebruik”, woensdag 26 Oktober 2011

Op woensdag 26 oktober 2011 organiseren Zenc en Deloitte ‘De dag van het GBA-gebruik’. Op die dag bespreken we waarom organisaties wel of juist geen gebruik maken van de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA). Dit doen we namens het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Zij gebruiken de resultaten van de dag in een onderzoek naar het gebruik van de GBA: “De GBA als basisregistratie”.

‘De dag van het GBA-gebruik’ is een non-stop expertbijeenkomst. We starten om 9.00 uur en stoppen om 17.00 uur. Experts en belanghebbenden van de GBA vliegen de hele dag in en uit. Onder leiding van Zenc’er Arre Zuurmond gaan zij het gesprek aan over de knelpunten in het gebruik van de GBA en de terugmeldvoorziening (TMV).

U bent van harte uitgenodigd om ook deel te nemen aan deze ‘Dag van het GBA-gebruik’!

Meedoen in Den Haag?

Indien u bij (een deel van) ‘De dag van het GBA-gebruik’ aanwezig wilt zijn kunt u zich aanmelden bij Marjolein Minderhoud via marjolein.minderhoud@zenc.nl. U kunt haar ook uw vragen stellen over deze dag.

De dag vindt plaats in Den Haag, in de Markiezinzaal van het ROI. Het pand van het ROI is gelegen aan de Herengracht 23, gelegen in het centrum van Den Haag. Het Centraal Station van Den Haag is op loopafstand, net als verschillende parkeergarages.

Meedoen via Twitter?

Via Twitter kunt u ‘De dag van het GBA-gebruik’ volgen en meedoen aan de discussie. Wij doen verslag via @gbagebruik, te vinden op twitter.com/gbagebruik. We nodigen u van harte uit om via Twitter mee te doen aan deze dag. U kunt uw reacties sturen aan @gbagebruik. Ook volgen we de reacties met de hashtag #gbagebruik. En als u niet genoeg heeft aan 140 tekens kunt u natuurlijk ook ‘ouderwets’ een e-mail te sturen aan marjolein.minderhoud@zenc.nl met in het onderwerp #gbagebruik.

Vriendelijke groet en heel graag tot 26 oktober a.s.,

het team ‘De dag van het GBA-gebruik’,

Babybureaucratie: De Belastingdienst is te lui om een cijfer in te vullen

Wij maken gebruik van een gastouder voor de kinderopvang van ons zoontje. Uiteraard ontvangen wij een bijdrage van de staat in de kosten voor de opvang. Dat gebeurt in de vorm van kinderopvangtoeslag. De Belastingdienst keert in 2010 de toeslag iedere maand uit. Dat doen zij op basis van de schatting die ik ze eerder heb gestuurd. Het is een schatting van het aantal uren aan opvang dat we in 2010 nodig dachten te hebben.

Opgeven werkelijke opvang

Inmiddels is die periode voorbij. Nu wil de Belastingdienst weten hoeveel uren we werkelijk gebruik hebben gemaakt van de opvang. Uiteraard vul ik het formulier keurig in en stuur ik het op.

Helaas ben ik één klein dingetje vergeten in te vullen: het huisnummer van de gastouder. Stom, stom stom. Ik weet het. Mea culpa, mea culpa. Maar…

Lees verder →

Betere dienstverlening onmogelijk: ‘Het ligt aan de cultuur’

Vorige week had ik een interessante discussie over dienstverlening. Ik was in gesprek met iemand die een paar jaar onderzoek heeft gedaan naar overheidsdienstverlening.

Op basis van dat onderzoek trok hij ongeveer de volgende conclusies:

  • de dienstverlening verbetert niet écht;
  • het zijn steeds dezelfde organisaties die slecht presteren;
  • de klanten willen dat de overheid hen als mens hoort, ziet en respecteert.

Hij maakte de opmerking dat er ‘een cultuurverandering’ nodig is om de dienstverlening écht te verbeteren.

Wat een bullshit!

Lees verder →

Automatiseren saai? We zijn pas net begonnen!

‘Automatiseren’ is een wat belegen term. We zijn tenslotte al tientallen jaren bezig met het vervangen van menselijke arbeid door computerprogramma’s. Het is niet sexy en een beetje ICT’er houdt zich er ver van. Je bent niet geliefd als je automatiseert. Ook omdat banen op het spel komen te staan door succesvolle automatiseringstrajecten.

Op dit moment hebben veel ICT-ontwikkelingen binnen de overheid betrekking op standaardisatie en het koppelen van bestaande systemen. Zie bijvoorbeeld de ontwikkeling van het stelsel van basisregistraties. Een uitstekende ontwikkeling, maar het is jammer dat er wat weinig aandacht is voor het overbodig maken van menselijke arbeid.

Juist door ‘ouderwets’ te automatiseren kun je nog veel routinematige menselijke handelingen overbodig maken. Hierbij denk ik aan de volgende handelingen:

  • het invoeren van naam, adres en woonplaatsgegevens;
  • het nemen van besluiten (het verstrekken van een kapvergunning kun je 100% automatiseren);
  • het controleren van de identiteit (eNik).

Met het oog op de aankomende vergrijzing is vergaand automatiseren hard nodig. De overheid staat voor de opgave om zo veel mogelijk menselijke handelingen overbodig te maken. Op basis van wet- en regelgeving die als linked open data beschikbaar komt is het – in theorie – steeds beter mogelijk. Je kunt dan zelfs het interpreteren van wetten en regels automatiseren. Dat is een handeling die je tot voor kort niet wilde automatiseren, omdat daar specifieke vaardigheden voor nodig zijn die je niet kunt automatiseren. Namelijk het interpreteren en betekenisvol verwerken van wetten.

Gelukkig gloort er voor de automatiseerder licht aan het einde van de horizon! De procesmanagementfilosofie ‘lean’ is op dit moment erg populair bij overheidsorganisaties.* Dit is bij uitstek een manier om de ‘lucht’ uit processen te halen. Nadat een proces volgens lean-principes is (her-)ontworpen zijn de doorlooptijden korter, is er minder capaciteit nodig en is de kwaliteit hoger. Vaak is ook het proces in kaart gebracht.

Dit is natuurlijk fantastisch voor de medewerkers! Zij kunnen eindelijk die toegevoegde waarde leveren die zij graag zien.

Het is zo mogelijk nog fantastischer voor de automatiseerder! Hij weet precies wat hij moet automatiseren. Bovendien is het te automatiseren proces lang niet zo omvangrijk meer. Dit maakt het automatiseringstraject overzichtelijk, waardoor budgetoverschrijdingen minder vaak voor komen.

Lean is dan ook de redding voor de automatiseerder.

* Bij Zenc noemen we het gewoon procesherontwerp.