Crisiscommunicatie: Sociale Media en GRIP 1, 2, 3 en 4

Deze blog over crisiscommunicatie, ‘word-of-mounth’ en sociale media van een paar weken terug riep op Twitter aardig wat reacties op. Dezelfde dag brandde het theater in Helmond af. De brand was zó groot dat het een GRIP 3-situatie werd.

Dit staat gelukkig los van elkaar. Maar omdat ik die dag veel met die blog over crisiscommunicatie bezig was én geconfronteerd werd met het begrip ‘GRIP’, begon ik mij het volgende af te vragen:

Wat is de relatie tussen GRIP 1, 2, 3 & 4 en het gebruik van sociale media tijdens een crisissituatie?

GRIP staat voor Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure. Afhankelijk van de omvang van de ramp geldt een ander GRIP-niveau. Ieder niveau kent zijn eigen afspraken over de (regionale) organisatie van het bestrijden van de ramp.

Als afgestudeerd organisatiewetenschapper vind ik dat een mooie manier om flexibel en snel samenwerkingsverbanden op te zetten. Als trainer en adviseur sociale media vraag ik me af wat bij ieder GRIP-niveau de beste manier is om sociale media in te zetten…

Vraagt een hoger (ernstiger) niveau om meer of minder communicatie via sociale media? En wie mag er op welk GRIP-niveau via sociale media communiceren?

Er wordt gezegd dat wanneer er grote paniek ontstaat op sociale media de vraag naar informatie veel groter is dan waarin de GRIP-inschaling voorziet. Het lijkt mij dat je, gezien het virale karakter van sociale media, makkelijk kunt voorzien in die behoefte.

Share

4 gedachten over “Crisiscommunicatie: Sociale Media en GRIP 1, 2, 3 en 4

  1. Joost van Kempen

    Hoi Peter,

    Leuk onderwerp, dit is zeker ook iets wat mij bezighoudt. Vanuit mijn achtergrond bij de Reddingsbrigade en mijn interesse in social media heb ik hierover al de nodige discussies gevoerd met betrokken hulpverleners op bv. http://www.hulpverleningsforum.nl.
    Het leeft ook echt in deze organisaties, ze weten dat ze er iets mee moeten, maar wat? en hoe? Vaak maakt het tijdelijke karakter van GRIP het ook lastig om hier goede afspraken over te maken: in principe zitten altijd ambulance, politie, brandweer en lokaal bestuur (gemeente, provincie) aan tafel, maar afhankelijk van het incident zijn er tientallen ‘dedicated’ diensten die aan kunnen schuiven (RWS, ProRail, Waterschap etc.).

    Daarnaast is het misschien belangrijk om nog iets toe te lichten over GRIP. Het GRIP-niveau is namelijk niet direct afhankelijk van de omvang van de ramp. Het GRIP-niveau heeft te maken met de omvang van de rampenbestrijding. Dit lijkt een detail, maar heeft grote gevolgen: bij een zeer grote maar enkelvoudige ramp is het GRIP-niveau meestal lager dan bij een kleinere, maar meervoudige ramp. Een nog sterker voorbeeld: een ramp die plaatsvindt op de provinciegrens heeft over het algemeen een hoger GRIP-niveau dan exact dezelfde ramp middenin een provincie. Alleen maar omdat er 2 provincies bij zijn betrokken.

    Om het voor de hulpverleners eenvoudig te houden, is er afgesproken dat er maar sprake kan zijn van 1 GRIP-niveau. Dit betekent dus ook dat als tijdens de ramp 1 van de diensten wil opschalen naar een hoger GRIP-niveau omdat zij meer mankracht nodig hebben, dat alle diensten naar het hogere GRIP-niveau gaan. Zelfs als zij niet operationeel meer mensen gaan inzetten, wordt wel de tijdelijke aansturingsorganisatie daarvoor opgetuigd.

    Kort gezegd: GRIP is er vooral voor en door de hulpverleningsdiensten en kan heel ver afstaan van de daadwerkelijke beleving van het grote publiek. En daar zit volgens mij de crux: door de inzet van social media te koppelen aan GRIP heb je een grote kans dat de inzet van social media door de hulpverleningsdiensten niet aansluit op de verwachtingen van het publiek.

  2. Hennie Castelein

    Beste Peter,

    Ik ben het heel erg met de voorgaande speker eens!

    Ik ben communicatie adviseur bij de gemeente Leiden en aangewezen om in geval er een ramp of crisis in de regio Hollands Midden plaatsvindt zitting te nemen in het gemeentelijke beleidsteam (BT). In principe start het BT op het moment dat we overgaan van grip 2 naar grip 3. Dan wordt er een actiecentrum voorlichting ingereicht. Tot die tijd ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de communicatie bij het operationele team waar politie en brandweer deel van uitmaken.

    In oefeningen maar ook in de praktijk is al regelmatig gesproken over een a-synchrone opschaling van communicatie. Een ramp (of beter gezegd de rampenbestrijding) bereikt dan nog niet het grip niveau wat een actiecentrum aan de slag doet gaan, maar er is voldoende aanleiding die juist een intensieve inzet van van communicatie (en tegenwoordig dus ook social media) rechtvaardigt. Dat betekent dat een grip fase als zodanig niet bepalend is voor de inzet of intensiviteit van communicatie (EN social media). Het is de realiteit die dat bepaalt. Daarom wordt er al zo snel mogelijk gestart met monitoren zodat er desgewenst aan de burgemeester geadviseerd kan worden om communicatie a-synchroon op te schalen. Of zelfs ook af te schalen. In Alphen aan den Rijn was de rampenorganisatie al afgeschaald, maar het actiecentrum voorlichting bleef langer in actie.

    Denk dat je ook mijn blog over de inzet van twitter tijdens een groot event als serious request wel interessant vindt. http://henniecastelein.blogspot.com/2011/12/twittergeweld.html

  3. Peter Keur Bericht auteur

    Joost, Hennie en Ingmar, hartelijk dank voor jullie reacties!

    Hoi Joost, ik ken je achtergrond, natuurlijk. :-) Je uitleg helpt goed om GRIP in verhouding tot sociale media te plaatsen. De mismatch tussen GRIP en het inzetten van sociale media kan, als ik je goed begrijp, twee kanten op. Te veel sociale media in verhouding tot ‘de ramp’, waardoor je als overheid het risico loopt zelf paniek te zaaien. Of, andersom: te weinig inzet waardoor het publiek meer informatie vraagt dan het krijgt.

    Hallo Hennie, in je reactie benoem je twee interessante punten. De eerste is dat de realiteit de inzet en intensiteit van communicatie bepaalt. Bedoel je met realiteit de informatiebehoefte bij het publiek, of doel je op de organisatie van de rampenbestrijding? Het tweede is dat communicatie in Alphen aan den Rijn nog wat ‘na-ijlt’. Dat is toch altijd het geval bij communicatie over rampen en in crisissituaties? Dat het bestrijden of oplossen is afgerond wil nog niet zeggen dat het publiek geen behoefte heeft aan informatie.
    Dank voor de link naar je blog. Ik ga @gemeenteleiden gelijk volgen. Hoe staat het trouwens met het beleidskader sociale media? Heb je blog toegevoegd aan mijn reader!

    Hey Ingmar, bedankt voor je link. Interessante materie, vooral het deel over archiveren. (En de duurzaamheid van de overstap naar http://www.rijksoverheid.nl. Dat kon beter…) Heb ook jouw blog toegevoegd aan mijn reader!

Reacties plaatsen niet mogelijk.